Bệnh Tay Chân Miệng

15:58, 28/11/2011
Bệnh tay-chân-miệng

ThS.BS Lê Phan Kim Thoa

BV Nhi Đồng 1

Nguyên nhân gây bệnh tay-chân-miệng là gì?

Bệnh tay-chân-miệng không phải là bệnh mới xuất hiện. Trong tài liệu y khoa bệnh tay-chân-miệng đã được đề cập đến từ lâu. Tuy nhiên trước đây bệnh không được biết nhiều vì bệnh diễn tiến rất lành tính, tự khỏi do tác nhân gây bệnh chủ yếu là Coxsakie vi rút. Gần đây trên thế giới đã phát hiện thêm một tác nhân mới là Enterovirus 71 cũng gây ra bệnh tay-chân-miệng. Tác nhân này nguy hiểm vì nó có thể gây bệnh với diễn tiến nhanh, nhiều biến chứng nặng ảnh hưởng đến tính mạng của bệnh nhân.

 

Bệnh tay-chân-miệng thường xảy ra khi nào?

Tổng kết nhiều năm của Bệnh Viện Nhi Đồng 1 cho thấy bệnh xảy ra theo 2 mùa trong năm, từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12 trong năm.

Bệnh tay-chân-miệng lây lan bằng đường nào?

Bệnh tay-chân-miệng thường xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi (nhất là ở trẻ dưới 3 tuổi). Đây là một bệnh rất dễ lây từ người sang người do tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết của mũi, họng, dịch của các bóng nước khi vỡ, hoặc qua đường phân- miệng. Mức độ lây lan bệnh rất cao ở môi trường tập trung đông đúc như nhà trẻ, trường mẫu giáo...

Bệnh tay-chân-miệng được nhận biết ra sao?

Bệnh tay chân miệng rất dễ nhận biết nếu được chú ý. Đó là sự xuất hiện của bóng nước. Bóng nước có kích thước từ 2 – 10 mm thường xuất hiện ở vùng mông, gối, lòng bàn tay, lòng bàn chân và thường ấn không đau, không gây ngứa. Bóng nước còn xuất hiện trong miệng và khi vỡ ra gây những vết loét trong miệng rất đau và làm trẻ bỏ ăn.

Dấu hiệu kèm theo là trẻ có thể sốt nhẹ, quấy do đau miệng, bỏ ăn. Bóng nước sẽ tự lành sau 5 đến 7 ngày không để lại sẹo. Một số trẻ có kèm nôn ói, tiêu chảy ngay khi nổi bóng nước hay khi bóng nước đã xẹp.

Bệnh tay-chân-miệng nguy hiểm như thế nào?

Trong đa số các trường hợp bệnh sẽ tự khỏi, nhưng nếu nguyên nhân gây bệnh là do Enterovirus 71, thì có thể có biến chứng nặng và thậm chí dẫn đến tử vong (do viêm não-màng não, viêm cơ tim, phù phổi...) nếu không được xử trí kịp thời. Điều nguy hiểm là các biến chứng này rất khó phát hiện sớm nếu thầy thuốc không có kinh nghiệm và người nhà không chú ý.

Phát hiện sớm các biến chứng của bệnh tay-chân-miệng bằng cách nào?

Trẻ có biến chứng viêm não trong bệnh tay-chân-miệng thường không hôn mê sâu mà có những triệu chứng khó nhận thấy như: quấy khóc liên tục, giật mình chới với lúc bắt đầu thiu thiu ngủ, trẻ có thể có biểu hiện hoảng hốt, nói lảm nhảm, run chi, co giật. Ngoài ra, các dấu hiệu như: sốt rất cao không hạ được, nôn ói nhiều, da nổi bông, mạch nhanh, thở bất thường, yếu tay chân cũng gợi ý trẻ có thể đã có biến chứng. Khi trẻ có biến chứng nếu không điều trị đúng và kịp thời trẻ có thể tử vong trong vài giờ.

Thường bệnh có thể diễn tiến nặng trong vòng một tuần sau khi khởi phát bệnh. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu nặng để được điều trị kịp thời là điều hết sức cần thiết. Do đó khi thấy trẻ có biểu hiện bệnh tay-chân-miệng thì cố gắng theo dõi sát trẻ ít nhất 8 ngày để phát hiện kịp thời các dấu hiệu nghi ngờ trẻ có biến chứng.

Các biện pháp chăm sóc trẻ bệnh tay-chân-miệng tại nhà là gì?

Đối với trường hợp không có biến chứng thì có thể chăm sóc, điều trị trẻ tại nhà bằng cách:

-        Vệ sinh răng miệng và thân thể, tránh làm nhiễm trùng các bóng nước.

-        Giảm đau, hạ sốt cho trẻ bằng thuốc paracetamol.

-        Cho trẻ ăn thức ăn lỏng dễ tiêu và cố gắng cho trẻ ăn thành nhiều bữa.

-        Lưu ý: không nên cạy vỡ các bóng nước để tránh nhiễm trùng.

Cho trẻ nhập viện ngay để được điều trị kịp thời khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu nặng sau đây:

-        Trẻ khó ngủ, quấy khóc liên tục

-        Giật mình chới với lúc bắt đầu thiu thiu ngủ,

-        Trẻ có thể có biểu hiện hoảng hốt, nói lảm nhảm

-        Sốt cao, bứt rứt, run tay chân, mắt trợn ngược, đi loạng choạng.

Phòng ngừa bệnh tay-chân-miệng bằng cách nào?

Hiện nay bệnh tay chân miệng chưa có thuốc chủng ngừa, nhưng nguy cơ lây nhiễm có thể giảm đáng kể nếu thực hiện tốt các biện pháp sau:

-        Vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, đặc biệt sau mỗi lần làm vệ sinh cho trẻ

-        Rửa sạch các dụng cụ, vật dụng, đồ chơi của trẻ mà có thể nhiễm vi rút gây bệnh bằng nước và xà phòng

-        Hạn chế tối đa, không cho trẻ việc tiếp xúc trực tiếp như sử dụng chung các dụng cụ với trẻ bị bệnh

-        Áp dụng một số biện pháp hạn chế bệnh lây truyền theo đường phân-miệng như ăn chín, uống sôi

-        Cách ly trẻ trong thời gian mắc bệnh cũng có thể làm giảm đáng kể khả năng lây nhiễm cho những trẻ khác.

Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...