Phát hiện và điều trị các biến chứng của bệnh đái tháo đường

15:58, 30/12/2014

Phát hiện và điều trị các biến chứng của bệnh đái tháo đưng

BS. CKII. Đinh Thị Thảo Mai

Khoa nội tiết – Bệnh viện Chợ Rẫy

Đái tháo đưng là một bnh mn tính xy ra khi cơ th không sn xut đủ insulin (là một hóc-môn do tuyến tụy sn xut giúp cho đưng từ thc ăn đi vào c tế bào trong cơ thể) hoc cơ th không th s dụng insulin mt ch có hiu qu. Ngưi b đái tháo đưng không th hp thu đưng t máu vào trong c tế bào làm cho đưng huyết tăng, tăng đưng huyết kéo dài làm tn thương c mô trong cơ th, c tổn thương có th gây rac biến chng đe dọa tính mng ca bnh nhân.

 

Những biến chng ca đái tháo đưng

* Các biến chng cấp tính

- Hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu:

Thưng xy ra bnh nhân đái tháo đưng tuýp 2 khi không đưc chn đoán và điu tr sm hay t ngưng điu tr. Có thxy ra khi có bnh đi kèm như nhim trùng, đột qu, ăn ung thc ăn cha nhiu đưng...

Bnh nhân mt, mt nưc trm trng, có thchoáng, h huyết áp, thay đi tri giác t lơ mơ đến hôn mê kèm vi co git. Nếu điu tr không kp s dn đến t vong.

Khi xảy ra tình trạng trên, cần đưa bnh nhân nhp vin cấp cu. Để phòng nga, cần phát hin và điu tr đái tháo đưng tích cc.

- Hôn mê nhim ceton:

Thưng xy ra bnh nhân đái tháo đưng tuýp 1 không đươc chn đoán và điu trhay bnh đang điu trị insulin nhưng t ngưng tiêm insulin đột ngột. Bnh nhân mt, thay đi tri giác t lơ mơ đến hôn mê. Điu tr kp thi bnh nhân s qua khi cơn nguy kch.

Nên phát hin và điu tr đái tháo đưng tích cc, không tự ý ngưng insulin đột ngột.

* Các biến chứng mạn tính

Đối vi đái tháo đưng tuýp 1: thi gian phát hin biến chng là 5 năm sau phát bnh.

Đái tháo đưng tuýp 2: khi phát hin đái tháo đưng là bnh nhân đã có biến chng, vì vy cn phi tm soát biến chng khi mi phát hin đái tháo đưng.

Ảnh: namanduoc.com

- Biến chng thận:

Đái tháo đưng là nguyên nhân chính dn đến suy thn, mc độ tn thương từ nh là tiu đm cho đến suy thn mn. Để phát hin sm bnh thn cn tìm albumin trong nưc tiu, theo dõi chc năng thn mi 6-12 tháng.

Nên kim soát tốt đưng huyết, huyết áp, rối lon m máu. S dụng thuốc có tác dụng ngăn nga tiến trin ca bnh thn như thuốc c chế men chuyn, thuốc c chế thụ thangiotensin II.

- Biến chng mắt:

Đái tháo đưng làm gia tăng bnh võng mc hay đc thủy tinh thể dn đến mù lòa. Cn khám mt định k mi 6-12 tháng, soi hoặc chp đáy mt để phát hin bnh võng mc.

X trí: khi phát hin bnh võng mc có thcan thip bng Laser quang đông, thuốc c chế tăng sinh.

- Biến chng thần kinh ngoại biên:

Là biến chng thưng gp, bệnh nhân thưng có cm giác rát, châm chích 2 chân, mt cm giác bàn chân, bnh nhân không nhn biết cm giác nóng, đau. Bàn chân khô, nt, xut hin c vết chai ti c vị trí chịu lc tì đè.

Điu tr biến chng thn kinh ngoi biên bng thuốc chng động kinh, thuốc chng trm cm, thuốc gim đau....

- Biến chng tim mch:

Đái tháo đưng gây rac biến chng tim mch như hp đng mch vành do xơ va mch máu gây ra thiếu máu cơ tim, nhi máu cơ tim, tăng huyết áp, suy tim.

X trí: thuốc, can thip mch vành hay m bt cầu mch vành. Phòng nga: kim soát đưng huyết, m máu và huyết áp.

- Biến chng mch máu ngoại biên:

Do xơ va đng mch làm tc hp đng mch chi dưi dn đến thiếu máu chi dưi, có thgây ra hoi t bàn chân. Bnh nhân đau khi đi li nhiu, gim đau khi ngh ngơi.

Điu tr bng thuốc tăng tưi máu ti chi dưi hay phu thut tái thông mch máu.

- Biến chng mch máu não:

Hp hay tc đng mch não gây thiếu máu não, xut huyết não để li di chng, tàn phế. Phòng nga: kim soát huyết áp, m máu, đưng huyết, can thip đng mch não.

-  Biến chng bàn chân đái tháo đường:

Thưng gây tàn phế do đon chi. Tn thương bàn chân đái tháo đưng liên quan đến:

- Biến chng thn kinh ngoi biên

- Biến chng động mch ngoi biên

- Nhim trùng

Ở loại biến chứng này, người đái tháo đường cần biết cách phòng nga loét chân, lưu ý:

+ Không hút thuốc lá.

+ Không đắp hay thuốc nam vào bàn chân.

+ Không tự xử vết chai.

+ Không chưm nóng hoặc ngâm chân vào nước nóng.

+ Khám bác sĩ khi có tn thương bàn chân.

+  Kim soát tt đưng huyết.

Chủ động phòng ngừa biến chứng

Luyn tp: Vận đng, đi bộ khong 30 phút/ngày.

Cân đối chế độ ăn:

- Cân đi thc phm, insulin và luyn tp.

- Năng lưng thu vào không t quá năng lưng  tiêu hao.

- Chia nhiu ba ăn, 3 ba ăn chính (sáng, trưa, chiu) và 3 ba ăn ph, chú ý ba ăn sáng.

- Không b ba (dù không thy đói) hoc ăn quá trễ.

- Chn thc ăn có ch số đưng huyết thp.      

c định mc năng lưng nạp vào cơ thể hàng ngày, như:

Mức độ hoạt động

Nam

(kcal/kg)

Nữ

(kcal/kg)

Tổng năng lượng

(kcal/ngày)

Tĩnh tại

30

25

1200 – 1600

Trung bình

35

30

1600 – 2000

Nặng

45

40

2000 – 2400

Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...