Nguy cơ và cách phòng ngừa ung thư cổ tử cung

14:12, 11/02/2015

BS. Lê Phúc Thịnh

Trưởng khoa Ung bướu

Bệnh viện Quốc tế Thành Đô, TP. HCM

Ung thư cổ tử cung (UTCTC) là ung thư đứng hàng thứ hai sau ung thư vú tại Việt Nam. Theo kết quả khám sàng lọc UTCTC tại 7 tỉnh thành trên cả nước (2008-2010) cho thấy tỷ lệ phát hiện UTCTC xấp xỉ 19,9/100.000 người. Như vậy, cứ 100.000 phụ nữ thì có 20 trường hợp mới mắc căn bệnh này hằng năm.

Đây là căn bệnh có thể phòng ngừa được bằng cách khám tầm soát thường xuyên để phát hiện và điều trị sớm các sang thương viêm nhiễm tiền ung thư, không để ung thư bộc phát. Hiện nay, thuốc chủng ngừa HPV cũng là một phương tiện rất hữu hiệu để phòng ngừa loại ung thư này.

Ảnh: activgra.vn

Những nguy cơ dễ khiến phụ nữ mắc bệnh ung thư cổ tử cung

* Virus HPV (Human Papilloma Virus)

Hiện nay, HPV được xem là nguyên nhân chính gây UTCTC, chúng gồm trên 100 tuýp, nhưng chỉ có khoảng 30 tuýp lây lan qua đường tình dục và khoảng 13 tuýp gây ung thư, trong đó là các tuýp 16, 18, 31, 33. Với yếu tố này, UTCTC được xem là bệnh lây lan qua đường tình dục.

* Tình trạng suy giảm miễn dịch

Các trường hợp HIV dương tính được thấy trong hơn 40% trường hợp loạn sản cổ tử cung (CIN) và ung thư xâm lấn. Từ năm 1993, UTCTC được xếp vào danh sách các bệnh của AIDS.

Điều này được giải thích là do tình trạng suy giảm miễn dịch nên người phụ nữ dễ bị nhiễm HPV, từ đó gây ra các sang thương trên cổ tử cung dẫn đến sự xuất hiện bệnh ung thư.

* Tuổi

UTCTC thường gặp ở phụ nữ độ tuổi trung niên, 40 – 59 tuổi, nhất là ở các phụ nữ không tham gia thăm khám và làm xét nghiệm tầm soát thường xuyên.

* Quan hệ tình dục

Có quan hệ tình dục sớm hay có nhiều bạn tình.

Những phụ nữ có chồng (bạn tình) có quan hệ tình dục với nhiều phụ nữ khác, hay đã từ có vợ bị UTCTC.

Yếu tố này khiến người phụ nữ dễ bị lây nhiễm HPV hơn, xác suất bị lây nhiễm tuýp HPV độc hại (16, 18) tăng cao, từ đó đưa đến việc mắc UTCTC.

* Tiền sử sản khoa

Sanh con sớm, sanh nhiều con

Các nghiên cứu cho thấy: Số con trung bình của bệnh nhân UTCTC là 6 con; sinh từ 7 con tăng nguy cơ ung thư 4 lần so với người không sanh con và tăng 2-3 lần so với người chỉ sanh 1, 2 con.

* Uống thuốc ngừa thai lâu dài

Uống thuốc ngừa thai:

- < 5 năm không tăng nguy cơ mắc UTCTC

- 5-9 năm: tăng nguy cơ 3 lần

- > 10 năm: tăng nguy cơ 4 lần

* Hút thuốc lá: Hút thuốc lá (kể cả thụ động) làm tăng nguy cơ ung thư 2-3 lần.

Những lưu ý khi khám tầm soát ung thư cổ tử cung

Thăm khám phụ khoa cho tất cả phụ nữ nhằm phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn thật để điều trị hữu hiệu cho bệnh nhân.

Thời gian: Bắt đầu 3 năm sau lần giao hợp đầu tiên, nhưng không quá 21 tuổi.

- Mỗi 3 năm một lần.

- Từ 65 – 70 tuổi có thể ngưng nếu có 3 lần xét nghiệm PAP bình thường và xét nghiệm Pap bình thường trong vòng 10 năm trước đó.

Khám phụ khoa: là biện pháp phát hiện bằng mắt thường những thay đổi bất thường trên cổ tử cung hay các bộ phận liên quan của người phụ nữ.

Xét nghiệm Pap (Papanicolaou)

Sử dụng những dụng cụ đặc biệt dưới dạng que gỗ mỏng hay bàn chải nhỏ, quét lên cổ tử cung và các túi cùng âm đạo của người phụ nữ để lấy các tế bào bong tróc ra rồi trải lên tấm kiếng mỏng. Sau đó dùng các kỹ thuật để nhuộm màu đặc biệt và xem dưới kính hiển vi, phát hiện các bất thường trên các tế bào từ cổ tử cung và túi cùng âm đạo.

Ngày nay, chúng ta đã có thêm nhiều kỹ thuật chuẩn bị bệnh phẩm tốt hơn: Thinprep hay Fluidprep, làm tăng độ nhạy của xét nghiệm này. Khi xét nghiệm Pap có bất thường, bệnh nhân sẽ được soi cổ tử cung và sinh thiết.

Soi cổ tử cung là dùng một máy có hệ thống ống kính phóng đại, có thể phóng to hình ảnh cổ tử cung để bác sĩ có thể thấy rõ các bất thường và lấy một mảnh mô (sinh thiết) tại chỗ đó đem làm xét nghiệm xe có tế bào ác tính không.

Xét nghiệm HPV

Kết hợp với xét nghiệm Pap cho phụ nữ từ 30 tuổi. Xét nghiệm này nhằm mục đích tìm xem có bị nhiễm HPV không để điều trị sớm.

Hiện tại, xét nghiệm này đã có tại các bệnh viện và trung tâm xét nghiệm lớn trên toàn quốc.

Phòng ngừa

Để phòng ngừa UTCTC, nên tránh những nguy cơ nêu trên và quan tâm khám phụ khoa, tầm soát ung thư định kỳ bằng biện pháp xét nghiệm Pap và điều trị các sang thương tiền ung thư nếu phát hiện dấu hiệu bệnh nhằm làm giảm 80% suất độ, tử vong do UTCTC. Đồng thời, những phụ nữ trong độ tuổi từ 9 – 26 tuổi cần chủng ngừa HPV 16, 18, tốt nhất là chủng ngừa ở tuổi 11 -12, điều này giúp giảm 92 – 100% khả năng nhiễm HPV và 71% UTCTC. Tuy nhiên, cho đến ngày nay, thuốc chủng ngừa HPV chỉ có tác dụng phòng ngừa 2 – 4 tuýp HPV (Gardasil phòng ngừa HPV tuýp 6,11,16,18, Cervarix phòng ngừa HPV tuýp 16 và 18) và hiệu quả bảo vệ chỉ đến 6 – 8 năm mà thôi. Do đó, người đã chủng ngừa HPV vẫn cần đi khám tầm soát định kỳ.

Ảnh: ungthuvn.com
Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...