Sốt Lassa và những điều chưa biết 

10:03, 15/12/2017

Sốt Lassa là bệnh sốt xuất huyết cấp tính thường xảy ra ở các quốc gia Tây Phi, đặc biệt là ở Nigeria. Mặc dù bệnh được mô tả lần đầu tiên vào những năm 1950, mãi đến năm 1969 các nhà khoa học mới xác định được do vi rút Lassa gây ra. Đây là một vi rút ARN thuộc họ Arenaviridae.

Tính từ thời điểm bùng phát bệnh Lassa vào tháng 12/2016 đến ngày 9/6/2017, tổng cộng đã có 501 trường hợp nghi ngờ nhiễm Lassa, trong đó 104 trường hợp được báo cáo là tử vong (chiếm tỉ lệ  gần 21%).

Bản đồ phân bố bệnh sốt Lassa

Theo báo cáo của Tổ chức Y Tế Thế giới, người bị nhiễm vi rút Lassa do tiếp xúc với nước tiểu hoặc phân của loài chuột Mastomys bị nhiễm bệnh. Hơn thế nữa, việc lây lan giữa người và người cũng có thể xảy ra qua đường tiếp xúc trực tiếp với máu, nước tiểu, phân hoặc các chất dịch tiết khác của người đang mắc bệnh nhưng không có bằng chứng nào cho thấy có sự lây truyền qua đường không khí giữa người và người. Tại châu Phi, những người sống ở nông thôn, đặc biệt là ở những nơi điều kiện vệ sinh kém hoặc điều kiện sống đông đúc, là những người thuộc nhóm có nguy cơ cao nhiễm vi rút Lassa do môi trường sống thường có nhiều chuột Mastomys.

Khoảng 80% số người bị nhiễm virut Lassa không có triệu chứng, số còn lại thì triệu chứng không điển hình. Thời gian ủ bệnh dao động vào khoảng 2-21 ngày, sau đó bắt đầu khởi phát triệu chứng thường là sốt, suy nhược cơ thể và khó chịu. Vài ngày sau, bệnh nhân sẽ bắt đầu đau đầu, đau họng, đau cơ vùng ngực, bụng, nôn hoặc buồn nôn, tiêu chảy. Nặng hơn nữa, bệnh nhân có thể sưng mặt, tràn dịch màng phổi, xuất huyết từ miệng, mũi, âm đạo hoặc đường tiêu hóa và có thể dẫn đến sốc, tử vong. Ngoài ra, bệnh nhân Lassa có thể sốt kéo dài thành từng đợt kiểu sốt rét cơn. Khoảng 25% trường hợp có biến chứng điếc do tổn thương dây thần kinh VIII, một nửa số đó có thể hồi phục thính giác một phần sau khoảng 1-3 tháng.

Bởi vì các triệu chứng của bệnh Lassa thường không điển hình nên việc chẩn đoán sớm bệnh rất khó khăn, rất khó phân biệt với các bệnh sốt khác như sốt xuất huyết do Ebola, sốt rét, sốt thương hàn, sốt vàng. Việc chẩn đoán xác định chủ yếu dựa vào xét nghiệm như: ELISA phát hiện kháng thể IgM (mới nhiễm) hoặc IgG (từng nhiễm) trong máu; Miễn dịch huỳnh quang (IFA) phát hiện kháng nguyên vi rút; PCR phát hiện dấu ấn di truyền của vi rút.

Về điều trị, thuốc kháng vi rút Ribavirin được xem như có hiệu quả chống lại vi rút Lassa trong giai đoạn đầu của bệnh nhưng lại không có bằng chứng nào ủng hộ vai trò của Ribavirin trong việc điều trị dự phòng. Hiện tại, vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh, phòng ngừa bệnh sốt Lassa chủ yếu dựa vào việc giữ "vệ sinh cộng đồng" tốt để ngăn không cho động vật gặm nhấm vào nhà. Trong các cơ sở chăm sóc sức khỏe, nhân viên nên luôn áp dụng các biện pháp phòng ngừa nhiễm khuẩn theo tiêu chuẩn khi chăm sóc bệnh nhân, bất kể chẩn đoán của họ. Nhân viên chăm sóc sức khỏe khi nhìn thấy bệnh nhân bị nghi là có sốt Lassa nên liên hệ ngay với các chuyên gia ở địa phương và quốc gia để được tư vấn và sắp xếp xét nghiệm.

Theo khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ, những du khách đến du lịch ở các nước Tây Phi nên tránh xa chuột bằng cách không sử dụng thức ăn chế biến từ chuột, sử dụng bẫy chuột và giữ cho chỗ ở sạch sẽ để phòng ngừa lây nhiễm vi rút Lassa.

Người đến từ các nước Tây Phi trong vòng 21 ngày nếu có xuất hiện triệu chứng của bệnh sốt Lassa thì nên lập tức liên hệ đến các cơ quan, đơn vị sau đây để được tư vấn thêm:

• Cục Y Tế Dự Phòng

135 Núi Trúc, Ba Đình, Hà Nội

(024)38 430 040

• Trung tâm Kiểm Dịch Y Tế Quốc Tế:

40 Nguyễn Văn Trỗi, phường 15, Q.Phú Nhuận, TP-HCM

(028)38 445 306

• Trung tâm Y Tế Dự Phòng TP-HCM

699 Trần Hưng Đạo – Quận 5

(028)39 242 717

• Trung tâm Y Tế Dự Phòng quận/huyện

Khoa Kiểm dịch y tế tổng hợp

Trung tâm Kiểm dịch y tế Quốc tế TP.HCM

Tài liệu tham khảo

1.         Centers for Disease Control and Prevention. 2014. “Outbreak Distribution Map.” Retrieved December 10, 2017 (https://www.cdc.gov/vhf/lassa/outbreaks/index.html).

2.         Centers for Disease Control and Prevention. n.d. “What you need to know about Lassa Fever.” Retrieved December 11, 2017 (https://www.cdc.gov/vhf/lassa/pdf/what-you-need-to-know-about-lassa-factsheet.pdf).

3.         Cục Y tế dự phòng. 2016. “Sốt xuất huyết do virút Ebola, Lassa, Marburg.” Retrieved December 11, 2017 (http://vncdc.gov.vn/vi/danh-muc-benh-truyen-nhiem/189/sot-xuat-huyet-do-virut-ebola-lassa-marburg).

4.         Nigerian Monitor. 2016. “8 Things To Know About The Deadly Rat Which Transmits Lassa Fever.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.nigerianmonitor.com/8-things-know-deadly-rat-transmits-lassa-fever/).

5.         WHO. 2017. “Lassa fever.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.who.int/csr/disease/lassafever/en/).

6.         WHO. 2017. “Lassa fever - Fact sheet.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs179/en/).

7.         WHO. 2017. “Lassa Fever – Nigeria.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.who.int/csr/don/28-june-2017-lassa-fever-nigeria/en/).

Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Hiện tại cơ quan tôi đang muốn đào tạo 2 nhân viên để lấy chứng chỉ truyền thông
Trong quý 1 năm 2018, Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe chiêu sinh...
Bác sĩ ơi! Sau khi ngủ dậy, một bên gối của tôi bị ướt đẫm do chảy nước dãi (nước bọt, nước
Nước bọt được tiết ra chủ yếu từ các tuyến nước bọt mang tai, dưới hàm...
Gần đây, nhiều anh chị em có quan niệm nên sinh con trai vào năm nay, vì cho là năm con “dê
Theo câu hỏi của bạn, đó là những quan niệm dân gian thường hay truyền miệng...
Cách đây hơn 3 tháng, tôi có bị quẹt té xe và đi chụp X-quang, khám bác sĩ. Bác sĩ chẩn đoán tôi bị chấn
Chấn thương xương cùng do té ngồi đập mông xuống nền cứng thường hay gặp. Bệnh...