Đau dạ dày, điều trị có đơn giản không 

17:36, 07/06/2019

Bệnh đau dạ dày có dễ điều trị không? Câu trả lời thật sự chưa rõ nhưng căn bệnh này dạo gần đây khá phổ biến và có nhiều vấn đề cần bàn luận.

Căn bệnh không dễ chẩn đoán.

Câu chuyện từ phòng cấp cứu. Một đêm trực tại phòng cấp cứu thật dài!

Hai giờ sáng, cửa phòng cấp cứu đột ngột mở bung ra kèm theo âm thanh la hét. Một bệnh nhân nữ, vừa ôm bụng, gập người, đi gần như bò vào phòng. Bệnh nhân liên tục rên đau kèm la mắng nhân viên y tế. Tôi tiến lại gần bệnh nhân và nói: “Nếu chị tiếp tục la hét như vậy thì chúng tôi không thể giúp chị được đâu”. May mắn cho tôi là chị ấy đã nghe lời tôi, bớt chống đối nên tôi khám nhanh và hỏi được vài câu. Khi thấy bệnh nhân sắp mất bình tĩnh tiếp tục thì tôi biết mình phải quyết định xử trí liền. Tôi phải dùng chữ hồi hộp để diễn tả tâm trạng của mình. Hỏi sao tôi không hồi hộp. 30 phút đã trôi qua mà bệnh nhân còn lăn lộn, không có dấu hiệu giảm đau. Trong đầu của người bác sĩ phải nhanh chóng nghĩ ra những chẩn đoán khác... 40 phút sau tiêm thuốc, bệnh nhân đã chịu nằm yên, không la hét nữa, chỉ ôm bụng rên nhỏ. Càng lo hơn! bệnh tiến triển nặng hơn không? Phút thứ 50, bệnh nhân nằm im ngủ. Xét nghiệm trả về cho thấy tôi đi đúng hướng. Một tiếng thở ra như buông được gánh nặng. Bệnh nhân bị “Đau dạ dày cấp”!

Những năm làm sinh viên trường y, lên giảng đường hay đi thực hành ở Bệnh viện, chúng tôi đều được các thầy cô, đàn anh, đàn chị dạy các bước tiếp cận bệnh nhân bị đau bụng. Bước 1, hỏi gì… bước 2, khám gì… bước 3 rồi bước 4… Lúc học, tôi đã cảm thấy như lạc vào rừng. Rồi trải qua thời sinh viên, cầm được tấm bằng bác sĩ, vào trực tại phòng cấp cứu hay ngồi phòng khám của một bệnh viện, không có thầy, không có đàn anh kế bên thì tôi biết rằng mình bị lạc thật sự.

Nói dong dài như vậy để cho thấy rằng đối với người bác sĩ, việc chẩn đoán bệnh là công việc khó khăn. Nhưng bệnh nhân thì không nghĩ vậy.

Hiện nay, “Đau dạ dày” là từ mà người dân hay sử dụng để mô tả triệu chứng đau vùng thượng vị. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng thế. Một bệnh nhân nam, khi vào phòng khám, tôi hỏi “Chú bị sao?”. Bệnh nhân liền trả lời “ Tôi bị đau dạ dày”. Nhưng khi bác sĩ hỏi kỹ triệu chứng và cho làm xét nghiệm thêm thì không phải bệnh lý của dạ dày.Trong trường hợp khác, bệnh nhân đến tái khám về bệnh lý khớp. Tôi hỏi “Cô uống thuốc này có bị đau dạ dày không”. Cô trả lời “Tôi không có đau dạ dày nhưng uống thuốc xong là tôi phải ăn liền, không ăn sẽ cảm giác cồn cào khó chịu”. Khám kỹ thì cô bị viêm dạ dày. Bệnh nhân bị viêm loét dạ dày tá tràng có thể đau đến nỗi phải đi cấp cứu, cũng có thể đau nhẹ đến nỗi tưởng như không phải. Rõ ràng là không dễ dàng để chẩn đoán.

Căn bệnh không dễ điều trị.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh lý này cũng rất nhiều nhưng có ba nguyên nhân thường gặp trên lâm sàng là tâm lý, ăn uống, thuốc. Ngoài ra, còn có nguyên nhân do nhiễm vi khuẩn HP (Helycobactor Pylori)hay sự phát triển bất thường của các tế bào ung thư. Tất cả các nguyên nhân đều gây ra sự tổn thương cho niêm mạc của dạ dày từ đó gây ra triệu chứng đau. Tùy theo nguyên nhân mà có kiểu đau khác nhau. Do sự đa dạng của nguyên nhân mà việc điều trị cũng không thể đơn giản.

Khi nói đến các phương pháp điều trị, sẽ thật sự thiếu sót nếu không nhắc tới các phương pháp của y học cổ truyền (YHCT) vì người dân cũng rất tin tưởng. Trong YHCT, đau dạ dày được gọi là “Vị quản thống” và có nhiều thể bệnh lâm sàng. Nếu thể bệnh “Khí uất” là đau vùng thượng vị từng cơn kèm ợ hơi, ợ chua thì thể bệnh “Hỏa uất” có triệu chứng đau dữ dội, nóng rát vùng thượng vị kèm nôn ói ra thức ăn. Ở thể bệnh “Huyết ứ” thì bệnh nhân đau như châm chích, có khi ói ra máu, tiêu phân đen. Ngoài ra những bệnh nhân đau thượng vị âm ỉ, lâu ngày, ăn uống kém, hay trướng bụng thì thường được chẩn đoán thể bệnh “Tỳ vị hư”. Vậy là cho dù theo nền y học nào thì chẩn đoán bệnh cũng phức tạp.

Ngày nay, các vị thuốc đông y hoặc các huyệt dùng trong điều trị viêm loét dạ dày đã được khoa học chứng minh tác dụng. Như vị Sài hồ trong bài thuốc Tiêu dao có tác dụng làm giảm lo lắng, cải thiện tâm lý cho bệnh nhân. Vị Bạch truật trong bài thuốc này có tác dụng chống lợm giọng, buồn nôn. Còn vị Bạch thược thì có tác dụng giảm đau dạ dày. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng nghiên cứu và chứng minh các bài thuốc được lưu truyền trong dân gian có hiệu quả. Ví dụ như bài Hương cúc bồ đề nghệ. Bài thuốc này gồm những dược liệu dễ kiếm như hương phụ, cúc hoa, mã đề, nghện vàng, xương bồ. Và bài thuốc này cũng được chứng minh là có tác dụng giảm đau cho bệnh nhân bị viêm loét dạ dày. Tùy theo bệnh nhân được chẩn đoán là thể bệnh gì mà người bác sĩ sẽ cho các bài thuốc khác nhau hoặc phối hợp thêm phương pháp châm cứu để điều trị.

Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân ở giai đoạn đau cấp tính thì bác sĩ sẽ lựa chọn các thuốc tây để điều trị cho bệnh nhân. Lẽ hiển nhiên là không thể điều trị cho bệnh nhân đang trong phòng cấp cứu bằng những thang thuốc đông y! Ngoài ra, những bệnh nhân đã được nội soi dạ dày – tá tràng và tìm thấy nhiễm vi khuẩn HP (Helycobactor Pylori) thì nên được điều trị bằng kháng sinh theo đúng phác đồ của Bộ Y tế Việt Nam. Có như vậy mới tránh được các biến chứng của bệnh. Người bệnh luôn cho rằng bệnh này không nguy hiểm nhưng thật sự biến chứng của bệnh này rất nguy hiểm. Một biến chứng cần đề phòng đó là xuất huyết dạ dày vì nó có thể gây mất máu rất nhiều, ảnh hưởng đến tính mạng bệnh nhân nếu không được điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, việc điều trị không tích cực, bệnh kéo dài cũng khiến cho bệnh nhân có nguy cơ mắc bệnh suy dưỡng, thiếu máu mạn hoặc ung thư dạ dày tá tràng.

Hình: Dùng bài thuốc đông y kết hợp với châm cứu để điều trị đau dạ dày


Ngày nay, việc điều trị viêm dạ dày luôn không thể bỏ qua việc thay đổi cách sinh hoạt, chế độ ăn uống của bệnh nhân.Như đã nói ở trên, một trong những nguyên nhân gây ra bệnh là tâm lý hay cách sinh hoạt của bệnh nhân. Có những bệnh nhân chỉ bị đau dạ dày khi làm việc với cường độ cao, tinh thần bị ảnh hưởng.Và theo tôi, đây cũng là nguyên nhân khó điều trị nhất. Việc điều trị sẽ thất bại nếu người bệnh không tự giảm căng thẳng trong cuộc sống hoặc cứ tiếp tục uống rượu bia, ăn uống không đúng giờ giấc. Nên nhớ rằng chế độ sinh hoạt và chế độ ăn uống cũng cần cá thể hóa thì mới đảm bảo sự tuân thủ của bệnh nhân.Vậy thì vai trò của người bệnh rất quan trọng trong hiệu quả điều trị.

Đôi khi vì cuộc sống khó khăn, vì đam mê công việc mà sức khỏe chúng ta bị ảnh hưởng. Nhưng nếu không có sức khỏe thì chúng ta cũng không làm được gì. Khi hiểu được sự phức tạp của việc chẩn đoán cũng như sự cần thiết của việc điều trị thì chúng ta cần có thái độ đúng đắn hơn cho bệnh lý này. Người bệnh nên đi khám bệnh và trao đổi việc điều trị với bác sĩ.

BS CKI Trần Thị Thảo Nhi

Khoa Y dược cổ truyền - BV Phục hồi chức năng – ĐTBNN

Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...