Củ kiệu và những công dụng ít người biết

14:57, 21/01/2020

Thiếu củ kiệu, ẩm thực ngày Tết của người Việt Nam như mất đi một hương vị hết sức riêng biệt và độc đáo. Ngoài làm thức ăn ngày tết, củ kiệu còn dùng làm thuốc phòng chữa nhiều bệnh.

Dưa kiệu là món ăn dân giã, thường được ăn kèm với bánh chưng, bánh tét mỗi khi xuân về. Thiếu củ kiệu, ẩm thực ngày Tết của người Việt Nam như mất đi một hương vị hết sức riêng biệt và độc đáo. Ngoài làm thức ăn ngày tết, củ kiệu còn dùng làm thuốc phòng chữa nhiều bệnh. Dưới đây là những công dụng ít ai biết tới của củ kiệu với sức khỏe con người.

1.  Chữa đau thắt tim

Dùng củ kiệu 9g, qua lâu 18g, đan sâm 9g, khương hoàng 9g, ngũ linh chi 9g, quế chi 6g, đào nhân 9g, hồng hoa 9g, viễn chí 9g, trầm hương 3g (hoà vào sau). Cho 300ml  nước sắc còn 100ml, chia 2 lần uống trong ngày.

2.   Chữa kiết lỵ, tiêu chảy

Dùng củ kiệu 9g, sài hồ 9g, bạch thược 12g, chỉ thực 6g, cam thảo 4g. Nấu 300ml  nước sắc còn 100ml, chia 2 lần uống trong ngày.

Ảnh Internet: Củ kiệu ngoài làm món ăn ngon còn là bài thuốc hay chữa nhiều bệnh.

3.  Chữa đi lỵ phân lẫn máu

Dùng củ kiệu 12g, hoàng bá 6g. Dùng 300ml nước sắc còn 100ml, chia 2 lần uống trong ngày. Hoặc dùng kiệu 1 nắm, thái nhỏ, nấu cháo ăn.

4.  Chữa viêm mũi mạn tính

Củ kiệu 9g, tân di hoa 6g, mộc qua 9g, 3 vị rửa sạch đem nấu nước uống trong ngày. Mỗi liệu trình uống trong 7 ngày. Nếu mùa đông, uống liên tục trong 10 ngày, nghỉ 1 tuần lại tiếp tục uống.

5.  Chữa tức ngực khó thở

Củ kiệu 15g giã nát, thêm gia vị và nước trộn với 1 bát cháo gạo kê, thêm ít dầu vừng để ăn, dùng vào buổi sáng và tối liên tục trong 7 ngày.

6.  Trị chứng nôn khan

Củ kiệu 1 nắm, nước 500ml đem sắc còn 250ml, uống ngày 3 lần sáng, trưa, tối liên tục trong 3 ngày. Uống lúc thuốc còn ấm trước bữa ăn, nếu nguội cần hâm lại.

7.  Sản phụ bị kiết lỵ 

Củ kiệu tươi đem xào với bầu dục heo, ăn trong 5 ngày.

8.  Chữa sưng đau cơ khớp

Củ kiệu 20g giã nát hòa với giấm, đảo đều hâm nóng đắp lên chỗ khớp sưng đau. Ngày đắp 2 lần.

9.  Bổ khí, điều hòa nội tạng tăng cường sức đề kháng khi thời tiết giá lạnh

Hàng ngày ăn 15-20g kiệu muối với cơm.

10.          Chữa bỏng nhẹ (chưa bị bong da)

Củ kiệu bỏ vỏ ngoài, giã nát, trộn mật đắp vào chỗ bị bỏng. Ngày đắp 3 lần, mỗi lần đắp cần vệ sinh sạch sẽ nơi bị bỏng.

11.           Phụ nữ có thai bị lạnh đau bụng

Củ kiệu 32g, đương quy 8g, đem sắc với 300ml nước còn 100ml, uống thuốc còn ấm, ngày uống 2 lần vào buổi sáng và tối, uống trong 2 ngày.

12.          Sang lở, chứng gặp nước thì sưng đỏ ngứa tay chân

Kiệu giã nát, xào nóng đắp vào.

Theo Đông y, củ kiệu, có vị cay, tính ấm; vào 3 kinh phế, vị và đại tràng, có tác dụng bổ khí, ôn ấm tỳ vị, thông dương tán kết chủ trị đau ngực, bứt rứt khó chịu, ho suyễn nhiều đờm, nôn khan, viêm phế quản mạn tính, viêm dạ dày mạn tính, kiết lỵ mót rặn, mụt nhọt sưng đau.

Ăn kiệu chống rét, tốt cho đường tiêu hóa kiện vị, tiêu thực. Tuy nhiên cần chú ý, người phát nóng do “khí hư” hoặc “âm hư”, mồ hôi ra nhiều, đầu đau không nên dùng củ kiệu.

BS. Huỳnh Liên Đoàn / Hội y học TP.Hồ Chí Minh