An toàn tiêm chủng với vắc-xin Quinvaxem

15:40, 27/03/2015

Trong tình hình vắc-xin dịch vụ Pentaxim và Infanrix Hexa sẽ bị thiếu hụt nghiêm trọng trong năm 2015 làm cho tình hình phụ huynh chờ đợi tiêm vắc-xin dịch vụ ngày càng cao. Để khắc phục tình trạng này; vừa qua, Bộ Y tế đã chỉ đạo triển khai việc tiêm chủng cho trẻ bằng vắcxin thay thế Quinvaxem 5 trong 1 chất lượng và tác dụng tương ứng tại nhiều điểm tiêm dịch vụ. Đây là vắcxin trong chương trình tiêm chủng mở rộng (CT.TCMR) miễn phí mà các trẻ đủ hai tháng tuổi đều được tiêm chủng mũi 1 ngay tại các trạm y tế xã, phường, thị trấn.

Để đảm bảo công tác phòng ngừa dịch bệnh cho trẻ với những bệnh có vắc-xin phòng ngừa hiện nay thì việc tiêm phòng là việc những bậc phụ huynh cần quan tâm hàng đầu; Ban biên tập Website  Trung tâm Truyền thông- Giáo dục sức khỏe có buổi trao đổi, cung cấp một số thông tin về “An toàn tiêm chủng vắc-xin Quinvaxem” với ThS.BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố nội dung như sau:

Ảnh : Trẻ được tiêm chủng tại Trạm Y tế Phường 14, quận 6

PV: Tình hình vắc-xin, kết quả và hiệu quả tiêm vắc-xin Quinvaxem tại TP.HCM vừa qua.

* ThS.BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố: Ở Việt Nam, mỗi năm có 1,6 triệu trẻ ra đời, trong khi đó 2 loại vắc xin dịch vụ là 6 trong 1 (Infanrix-Hexa) và 5 trong 1 (Pentaxim) tổng cộng năm 2014 chỉ khoảng 400-500.000 liều. Trong năm 2014, theo thống kê của Bộ Y tế, số trẻ tiêm được một trong hai loại vắc-xin trên chỉ bằng 8% so với vắc xin Quinvaxem trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng (CT.TCMR). Vắc-xin Quinvaxem do Liên minh toàn cầu về vắc-xin và tiêm chủng (GAVI) viện trợ thông qua UNICEF, đã được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) kiểm định về chất lượng. CT.TCMR luôn đảm bảo cung ứng đầy đủ vắc-xin. Đây là lý do tại sao vắc-xin trong CT.TCMR luôn sẵn có để đáp ứng nhu cầu tiêm chủng thường xuyên hiện nay.

Vắc-xin Quinvaxem là loại vắc xin phối hợp phòng ngừa được 5 bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm màng não do vi khuẩn Hib. Theo các kết quả nghiên cứu lâm sàng cho thấy hơn 97% trẻ em được bảo vệ khỏi bệnh Bạch Hầu, Uốn ván, Ho gà, Viêm màng não do vi khuẩn Hib với 3 liều cơ bản (2-3-4 tháng) và hơn 91% trẻ được bảo vệ chống lại bệnh viêm gan B khi tiêm chủng vắc xin theo lịch (2-3-4 tháng) mà chưa được tiêm vắc xin viêm gan B vào lúc mới sinh.

Theo Cục Y tế Dự phòng, từ đầu năm đến nay, cả nước trong đó có thành phố Hồ Chí Minh đã ghi nhận một số ca mắc ho gà ở trẻ em. Đặc biệt có nhiều trẻ mắc bệnh sớm như bệnh ho gà ở 2-3 tháng tuổi, đây là độ tuổi trẻ cần được đưa đi tiêm phòng theo lịch đầy đủ. Đưa trẻ đi tiêm chủng đúng lịch sẽ giúp trẻ phòng ngừa ho gà cũng như các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác.

PV: Các vắc-xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng (CT.TCMR) được bảo quản như thế nào tại TP.HCM.

ThS.BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố: Vắc-xin trong CT.TCMR tại TPHCM được bảo quản đúng quy trình chuyên môn do Bộ Y tế hướng dẫn theo Quyết định 1730/QĐ-BYT ngày 16/5/2014 theo hệ thống từ Viện Pasteur đến TTYTDP thành phố đến TTYTDP quận/huyện và đến các Trạm Y tế phường xã.

Vắc-xin từ khi sản xuất tới khi được sử dụng cho đối tượng tiêm chủng được vận chuyển qua rất nhiều nơi. Để đảm bảo chất lượng, vắc-xin được bảo quản với quy trình dây chuyền lạnh ở nhiệt độ 2oC đến 8oC trong quá trình vận chuyển. Các thiết bị theo dõi nhiệt độ được đặt trong các thiết bị lạnh để theo dõi nhiệt độ liên tục trong quá trình bảo quản và vận chuyển vắc-xin bao gồm nhiệt kế, thiết bị ghi nhiệt độ tự động, chỉ thị đông băng, chỉ thị nhiệt độ lọ vắc-xin và ghi chép đầy đủ.

Ảnh: Thường xuyên kiểm tra nhiệt độ bảo quản văc-xin tại Trung tâm Y tế Dự phòng thành phố.

Các cán bộ TCMR được tập huấn và có kiểm tra, giám sát định kỳ để có thể thực hiện tốt việc đảm bảo vắc-xin luôn được bảo quản ở nhiệt độ thích hợp để vắc-xin luôn có được chất lượng tốt nhất cho các đối tượng sử dụng.

PV: Công tác đảm bảo quy trình an toàn tiêm chủng tại TP.HCM

ThS.BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố: Các cơ sở hoạt động tiêm chủng tại thành phố Hồ Chí Minh phải được cơ quan chức năng  có thẩm quyền thẩm định, cấp phép cơ sở đủ điều kiện tiêm chủng theo Thông tư 12/TT-BYT ngày 20/3/2014 của Bộ Y tế “Hướng dẫn quản lý sử dụng vắc-xin trong tiêm chủng” mới được phép thực hiện tiêm chủng, đồng thời được kiểm tra, giám sát định kỳ từ khâu quản lý, bảo quản vắc xin đến quy trình tiêm chủng, theo dõi phản ứng sau tiêm chủng.

Nhân viên tham gia tiêm chủng phải tham dự lớp tập huấn và được cấp giấy chứng nhận về An toàn tiêm chủng theo quy định của thông tư 12/2014/TT-BYT.

Tại TPHCM, các điểm tiêm chủng trong CT TCMR và dịch vụ đều được thẩm định và thực hiện theo đúng các quy định về an toàn tiêm chủng của BYT ban hành. Bên cạnh việc đảm bảo tuyệt đối dây chuyền lạnh vận chuyển vắc xin, bố trí lực lượng cấp cứu khi xảy ra các phản ứng nặng sau tiêm, thì công tác khám tư vấn, sàng lọc trước tiêm luôn được coi trọng và thực hiện nghiêm túc. Đặc biệt tư vấn để bà mẹ, phụ huynh biết được các tác dụng phụ không mong muốn của vắc xin để kịp thời phát hiện và xử lý kịp thời. Ngoài ra, khi tư vấn đều tông báo số điện thoại để phụ huynh có thể liên lạc khi cần thiết.

PV: Về tác dụng phụ của vắc-xin Quinvaxem ra sao và có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của trẻ?

ThS.BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố: Trên thế giới, hơn 400 triệu liều vắc-xin Quinvaxem đã được sử dụng ở hơn 40 nước trên thế giới và ở Việt Nam có 22,5 triệu liều đã được sử dụng  cho trẻ em từ 2-4 tháng tuổi.

Không có vắc-xin nào là an toàn tuyệt đối, phản ứng sau tiêm của vắc-xin Quivaxem nói riêng và vắc-xin nói chung có thể từ nhẹ, vừa và nặng. Phản ứng có thể toàn thân hoặc tại nơi tiêm vắc-xin và đặc hiệu cho từng loại vắc-xin, cũng như các thuốc hay loại vắc-xin khác khi tiêm đều có thể xảy ra các phản ứng. Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới, các phản ứng nặng thường rất hiếm gặp.

Trong năm 2014, theo thống kê TP.HCM đã sử dụng trên 280.000 nghìn mũi Quinvaxem. Trong đó, chỉ ghi nhận 30 trường hợp phản ứng sau tiêm đa số là phản ứng nhẹ, Có 8 trường hợp phải nhập viện vì sốt cao và 2 trường hợp ca phản ứng sau tiêm nặng (sốc phản vệ) đã được xử lý kịp thời không tử vong, không để lại di chứng nhờ sự theo dõi tré sát sao của phụ huynh, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của trẻ trong vòng 24 giờ sau khi tiêm và sự phối hợp xử lý đúng của người nhà, cơ sở tiêm chủng và đơn vị điều trị.

Điều quan trọng để hạn chế những trường hợp nguy hiểm cho trẻ (đối với tất cả các loại vắc-xin chứ không chỉ Quinvaxem) đòi hỏi cần tuân thủ nghiêm ngặt những hướng dẫn chuyên môn, những quy định trong quá trình sản xuất, bảo quản vắc-xin, khám, tư vấn, chỉ định tiêm chủng, thực hành an toàn tiêm chủng, theo dõi sức khỏe của trẻ sau tiêm chủng để có thể phát hiện sớm các biểu hiện bất thường sau tiêm chủng và xử lý kịp thời. Phụ huynh cần phối hợp chặt chẽ với nhân viên y tế để trẻ được tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch, an toàn.

Hầu hết các phản ứng tại chỗ cũng như toàn thân là nhẹ và chỉ xuất hiện trong vòng 2-3 ngày sau tiêm vắc-xin như:

- Sưng/đỏ/đau nơi tiêm;

- Sốt nhẹ dưới 38 độ C;

- Quấy khóc khó chịu nhiều hơn bình thường;

- Ăn/bú kém hơn.

Sau tiêm chủng cần chú ý đến trẻ, cho trẻ bú nhiều hơn, cho bú khi trẻ thức, không đắp bất cứ thứ gì lên vị trí tiêm. Theo dõi sát nhiệt độ của trẻ, khi trẻ sốt cần phải đo nhiệt độ, lau mát, dùng thuốc hạ sốt cho trẻ theo sự chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Ảnh: baosuckhoe.org

PV: Xin ông cho biết cách theo dõi, chăm sóc trẻ để đảm bảo an toàn sau tiêm và khuyến cáo tiêm ngừa phòng bệnh cho trẻ hiện nay.

ThS.BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố: Sau tiêm vắc-xin phụ huynh cần ở lại điểm tiêm và theo dõi trong vòng 30 phút sau tiêm. Không chỉ theo dõi 30 phút sau sau tiêm tại nơi tiêm mà một điều rất quan trọng là phụ huynh khi đưa trẻ về nhà cần lưu ý phải theo dõi sức khỏe trẻ liên tục ngay cả khi trẻ ngủ và ít nhất trong vòng 24 giờ sau tiêm để phát hiện các dấu hiệu bất thường (nếu có) của trẻ tại nhà. Điều này là thực hành bắt buộc đối với phụ huynh khi cho trẻ đi tiêm chủng với mọi loại vắc-xin chứ không chỉ áp dụng cho Quinvaxem.

Nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường sau tiêm chủng như: sốt cao, co giật, khóc thét, quấy khóc kéo dài, li bì, bỏ bú, khó thở, tím tái... liên hệ ngay với cơ sở tiêm chủng (qua số điện thoại) để được hướng dẫn và đưa ngay trẻ tới bệnh viện hoặc cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Vì sức khỏe con em các bậc phụ huynh nên:

- Thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho trẻ để có cơ hội tiêm chủng đúng lịch.

- Đưa trẻ đi tiêm chủng mở rộng đầy đủ theo lịch, không trì hoãn.

- Nếu trẻ có chỉ định hoãn tiêm (do bị ốm hoặc một lý do nào khác) cần liên hệ với đơn vị tiêm chủng để trẻ được tiêm chủng tiếp tục.

Lịch tiêm chủng mở rộng cho trẻ tại TP Hồ Chí Minh

Tháng tuổi

Vắc-xin cần tiêm

Mũi tiêm / liều uống

sinh

(càng sớm, càng tốt)

- BCG (phòng lao)

- Viêm gan B

- 1 mũi

- Vắc-xin Viêm gan mũi sơ sinh

(Tốt nhất là tiêm trong 24 giờ đầu sau khi sinh)

2 tháng tuổi

- Bại liệt

- Vắc-xin phối hợp: Bạch hầu, Ho gà, Uốn n,Viêm gan B, Hib

- Bại liệt lần 1

-        Bạch hu - Ho gà - Un ván - Viêm gan B - Hib mũi 1

3 tháng tuổi

- Bại liệt

- Vắc-xin phối hợp: Bạch hầu, Ho gà, Uốn n,Viêm gan B, Hib

- Bại liệt lần 2

- Bạch hu - Ho gà - Un ván - Viêm gan B - Hib mũi 2

4 tháng tuổi

- Bại liệt

- Vắc-xin phối hợp: Bạch hầu, Ho gà, Uốn n,Viêm gan B, Hib

- Bại liệt lần 3

- Bạch hu - Ho gà - Un ván - Viêm gan B - Hib mũi 3

9 tháng tuổi

- Si

- Sởi mũi 1

18 tháng tuổi

- Sởi

- Bạch h u, Ho gà, Uốn n

- Tiêm nhắc: Sởi mũi 2

-  Tiêm nhắc: Bạch hầu - Ho Uốn ván mũi 4

T 1 - 5 tuổi

- Viêm não Nhật Bn

- Vắc xin Viêm não mũi 1

- Vắc xin Viêm não mũi 2

(hai tuần sau mũi 1)

- Vắc xin Viêm não mũi 3

(một năm sau mũi 1)

Các tin liên quan
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...