“Thời gian vàng” điều trị chậm tăng trưởng chiều cao ở trẻ em 

17:29, 05/06/2019

Chậm tăng trưởng chiều cao là gì?

Thông thường, nếu chiều cao của trẻ dưới -2SD so với chiều cao trung bình (đường cong biểu diễn chiều cao nằm ngoang hoặc đi xuống) hoặc tốc độ tăng trưởng nhỏ hơn hoặc bằng 4 cm/năm và đã loại trừ vấn đề suy dinh dưỡng thì bé có thể rơi vào trường hợp chậm tăng trưởng chiều cao.

Tầm soát chậm tăng trưởng chiều cao bằng cách nào?

Trẻ tham gia tầm soát sẽ được các bác sĩ hỏi về tiền sử lúc sanh, các bệnh lý liên quan, tốc độ tăng trưởng chiều cao trung bình; thăm khám lâm sàng; đo chiều cao và chụp X-Quang xương bàn tay miễn phí khi có chỉ định để được đánh giá tuổi xương. Từ đó, các bác sĩ sẽ tư vấn về vấn đề phát triển chiều cao của trẻ là bình thường hay bất thường. Những trường hợp nghi ngờ chậm tăng trưởng chiều cao sẽ được hướng dẫn các bước xử trí tiếp theo.

 

Tại sao nên cho trẻ tầm soát chậm tăng trưởng chiều cao?

Trên thực tế, mọi đứa trẻ từ lúc mới sinh cho đến trước tuổi dậy thì đều có thể có biểu hiện chậm tăng trưởng chiều cao. Do đó, cha mẹ nên quan tâm đến tốc độ tăng chiều cao của con mình ở mọi độ tuổi để có thể đưa bé đi khám sớm nhất nếu thấy bất thường hoặc có nghi ngờ bất thường. Với trẻ nhỏ, cha mẹ nên đo chiều cao cho trẻ 3 tháng/lần. Nếu nghi ngờ trẻ chậm tăng trưởng chiều cao thì phụ huynh nên trẻ đi khám nội tiết sớm.

Hầu hết trẻ chậm tăng trưởng chiều cao đơn thuần thì biểu hiện bên ngoài không có gì đặc biệt ngoài việc bé không tăng hoặc có tốc độ tăng chiều cao chậm. Nếu do bệnh lý khác như hội chứng Turner chẳng hạn thì bé sẽ có 1 số biểu hiện khác. Tuy nhiên, những biểu này thường chỉ được nhận biết bởi bác sĩ nội tiết. Do vậy, khuyến cáo chung là cha mẹ nên theo dõi sát chiều cao của bé, nếu thấy tốc độ tăng trưởng ≤ 4cm/năm thì nên đưa bé đi khám ngay.

Nguyên nhân nào gây chậm tăng trưởng chiều cao?

Với nhiều bậc cha mẹ, khi con có dấu hiệu chậm phát triển chiều cao, họ thường cho rằng nguyên nhân là do dinh dưỡng và di truyền. Thực tế, chậm phát triển chiều cao không chỉ liên quan đến yếu tố dinh dưỡng hay di truyền mà còn do nhiều nguyên nhân khác như nguyên nhân nội tiết (thiếu hormone tăng trưởng, suy tuyến giáp), thai nhi suy dinh dưỡng từ trong bụng mẹ, trẻ sinh ra nhẹ cân, bất thường nhiễm sắc thể (hội chứng Turner, Hội chứng Down), một số loại thiếu máu (thiếu máu hồng cầu lưỡi liềm), bệnh mãn tính (thận, tim, tiêu hóa, hoặc bệnh phổi), sang chấn tâm lý, hậu quả của việc sử dụng 1 loại thuốc khi mang thai của bà mẹ… Cũng có trường hợp chậm tăng trưởng chiều cao nhưng không xác định được nguyên nhân gọi là thấp vô căn.

Chậm tăng trưởng chiều cao do nguyên nhân nội tiết có chữa được không?

Trong các nguyên gây chậm tăng trưởng chiều cao thì dù tỉ lệ thiếu nội tiết tố tăng trưởng ước tính chỉ chiếm khoảng 1/4.000 - 1/10.000 trẻ nhưng đây là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến chậm tăng trưởng ở trẻ em. Nội tiết tố tăng trưởng là yếu tố quan trọng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em và là hormone đóng vai trò quyết định về chiều cao trong giai đoạn phát triển của trẻ. Nếu trẻ chậm tăng trưởng do thiếu nội tiết tố tăng trưởng nhưng không được điều trị kịp thời, chiều cao cuối cùng của trẻ sẽ thấp hơn nhiều so với chiều cao đáng lý trẻ sẽ đạt được khi trưởng thành. Điều này có thể ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống cũng như tâm lý sau này của trẻ.

Ở Việt Nam, trong những năm gần đây, việc chuẩn hóa quy trình chẩn đoán và điều trị chậm tăng trưởng chiều cao bằng hormone tăng trưởng đã bắt đầu được quan tâm và ngày càng phát triển. Ngoài ra, việc điều trị bằng nội tiết tố tăng trưởng không chỉ áp dụng cho trường hợp trẻ chậm tăng trưởng chiều cao do thiếu nội tiết tố tăng trưởng mà còn được chỉ định trong các trường hợp gây ra do những nguyên nhân khác như: hội chứng Turner, bệnh thận mãn, trẻ sinh ra nhỏ hơn so với tuổi thai… Việc điều trị bằng hormone tăng trưởng nhằm mục đích giúp trẻ đạt được chiều cao càng gần mức bình thường càng tốt. Thông thường, sau 3 tháng điều trị, chiều cao của trẻ sẽ được cải thiện. Điều trị bằng nội tiết tố tăng trưởng có thể giúp trẻ đạt được chiều cao gần với mức phát triển bình thường

Đừng bỏ qua “thời gian vàng” điều trị chậm tăng trưởng chiều cao cho trẻ

Khi điều trị thay thế bằng nội tiết tố tăng trưởng, để đạt được hiệu quả tối ưu thì việc điều trị đúng thời điểm, đúng liều lượng là rất quan trọng. Trẻ nên được phát hiện sớm và được điều trị trước tuổi dậy thì. Tốt nhất là điều trị trong khoảng độ tuổi từ 4-13 tuổi. Nếu qua “thời gian vàng” này, các sụn xương của trẻ sẽ đóng lại, dẫn đến việc dùng nội tiết tố  tăng trưởng sẽ không còn tác dụng.

Nguồn: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...