Bệnh Thủy đậu và môi trường học đường

Bệnh Thủy đậu và môi trường học đường

Bệnh Thủy đậu hay còn gọi là bệnh Trái rạ là một trong những bệnh lý có tính lây nhiễm rất cao trong cộng đồng. Trẻ em là nhóm đối tượng dễ bị lây bệnh Thủy đậu nhất vì sức đề kháng còn yếu kém và cơ hội tiếp xúc với môi trường sống khá rộng, đặc biệt là nhóm trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo, lớp 1... Khi bị nhiễm bệnh, nếu trẻ không được chăm sóc hợp lý và theo dõi cẩn thận có thể xảy ra những biến chứng nguy hiểm khôn lường.

Tiêm vắc xin là cách phòng ngừa bệnh Thủy đậu tốt nhất (Ảnh minh họa)

Tác nhân gây bệnh Thủy đậu và đường lây nhiễm ở trẻ em

     - Thủy đậu là bệnh nhiễm trùng cấp tính do một loại vi rút có tên khoa học là Varicella – Zoster gây ra.

      - Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nhiều nhất vẫn là trẻ em thuộc nhóm tuổi đi học, theo thống kê của viện Pasteur TPHCM có tới 90% trẻ bị nhiễm bệnh thuộc độ tuổi từ 2 – 7 tuổi.

Trẻ em lứa tuổi học đường có khả năng bị lây nhiễm dễ dàng thông qua giao tiếp giữa trẻ lành với trẻ đang mang mầm bệnh Thủy đậu trong người (thường là giai đoạn ủ bệnh 2 – 4 ngày trước khi xuất hiện bóng nước).

      - Lây nhiễm trực tiếp chủ yếu qua đường hô hấp khi trẻ lành hít phải dịch tiết bắn ra khi người lớn hoặc trẻ em đang mắc bệnh Thủy đậu ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.

      - Bệnh cũng có thể lây nhiễm gián tiếp khi tiếp xúc với mụn nước (hoặc nốt rạ) đã bị vỡ ra, hoặc các vết loét trên da người mắc bệnh Thủy đậu.

Những biều hiện đặc trưng giúp phát hiện sớm trẻ bị bệnh Thủy đậu

Lưu ý quan trọng đầu tiên là phụ huynh cần xác định xem trẻ có tiền sử tiếp xúc với người lớn hoặc bạn đồng trang lứa đã bị Thủy đậu không? Nếu trẻ chưa được tiêm ngừa mà lại tiếp xúc với bệnh nhân mắc bệnh Thủy đậu thì khả năng trẻ sẽ bị mắc bệnh tới 99%.

   - Biểu hiện ban đầu của bệnh Thủy đậu cũng giống như tình trạng nhiễm siêu vi (còn gọi là vi rút) thông thường khác như trẻ có thể bị sốt, nhiệt độ thường từ 38,0oC – 38,5oC, trẻ có cảm giác mệt mỏi, biếng ăn, một số trẻ có cảm đau đầu hoặc đau nhức các cơ bắp.

   - Triệu chứng đặc trưng của bệnh Thủy đậu là phát ban dạng sẩn (nghĩa là ban gồ lên mặt da) và nổi bóng nước (còn gọi là nốt rạ), thời điểm phát bóng nước vào khoảng 2 – 4 ngày sau khi bị lây nhiễm. Bóng nước của bệnh Thủy đậu cũng không khó nhận diện với đặc điểm bóng nước thường nổi thành từng chùm với những kích cỡ khác nhau, nếu chịu khó để ý sẽ thấy mụn nước có phần lõm vào ở vùng trung tâm. Khi mụn nước tự vỡ, dich trong mụn nước sẽ tràn ra da gây ngứa ngáy rất khó chịu cho bệnh nhân. Ở những trẻ có sức đề kháng yếu số lượng mụn nước nổi trên da rất nhiều có thể từ 100 – 500 mụn nước.

Chăm sóc trẻ bị nhiễm Thủy đậu đúng cách tại nhà

Khả năng lây nhiễm ở trẻ có thể xảy ra 2 – 4 ngày trước khi khởi phát  triệu chứng, và kéo dài tới 7 ngày sau khi bệnh nhân đã nổi bóng nước, chính vì vậy khi trẻ mắc bệnh nên cho trẻ nghỉ học cho đến khi mụn nước đã khô mày, thường khoảng 10 ngày để trẻ được chăm sóc tốt và hạn chế sự lây lan cho những trẻ lành khác trong trường học và trong cộng đồng.

   - Chăm sóc trẻ tại nhà cần chú ý 3 nguyên tắc vệ sinh quan trọng sau đây:

·         Vệ sinh phòng ở của bệnh nhân sạch sẽ hàng ngày bằng dung dịch nước Javel hoặc dung dịch Cloramin B, đảm bảo phòng ở của trẻ luôn sạch sẽ, thông thoáng, tránh gió lùa.

·         Giữ vệ sinh tai – mũi – họng bằng cách cho trẻ xúc miệng bằng nước muối loãng hoặc dung dịch a xít boric 1%.

·         Giữ vệ sinh da đúng cách nhằm bảo vệ da luôn khô, sạch để hạn chế sự bội nhiễm vi khuẩn. Nên cho trẻ tắm rửa sạch sẽ mỗi ngày bằng xà bông sát khuẩn với nước ấm, mụn nước đã bị vỡ có thể dùng dung dịch xanh Methylen hoặc thuốc tím Milian 0,25%o bôi trực tiếp trên da. Hạn chế việc gãi do ngứa bằng cách cắt gọn móng tay cho trẻ hoặc cho trẻ nhỏ mang bao tay vải để tránh tổn thương do gãi.

   - Chú ý chế độ ăn giàu dinh dưỡng bằng các loại thức ăn mềm, ấm, lỏng dễ tiêu. Trẻ khó ăn có thể chia nhỏ bữa ăn giúp trẻ tiêu hóa dễ hơn trong thời gian bệnh. Cho trẻ uống nhiều nước ép trái cây giàu vitamin và khoáng chất nhằm tăng cường sức đề kháng cho trẻ.

   - Chăm sóc tại nhà nên tuyệt đối tránh 3 thói quen dưới đây để hạn chế đến mức tối đa những biến chứng nguy hiểm của bệnh, đó là thói quen:

·         Ủ trẻ quá kỹ.

·         Kiêng tắm nhưng lại dùng gốc rạ hoặc các loại lá cây không rõ nguồn gốc tắm hoặc đắp lên da trẻ.

·         Châm chích cho mụn nước vỡ nhanh.

Những biến chứng nguy hiểm do bệnh Thủy đậu và cách phòng ngừa

Theo thống kê hàng năm tại bệnh viện Nhi đồng 1, bệnh thường tăng cao vào khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 6 hàng năm, trong đó tháng 3 là tháng cao điểm của bệnh Thủy đậu với lượng bệnh nhi nhiễm Thủy đậu tăng đột biến, đôi khi có thể gây thành dịch.

   - Trẻ em mắc bệnh Thủy đậu nếu không được chăm sóc đúng cách và phát hiện sớm các biến chứng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

   - Những biến chứng nghiêm trọng của bệnh Thủy đậu đã được các bác sĩ điều trị ghi nhận trong thời gian vừa qua bao gồm:

·         Nhiễm trùng nốt đậu dẫn đến lở loét da trẻ, nếu không được điều trị tích cực và đúng cách có thể để lại sẹo xấu vĩnh viễn trên da, gây mặc cảm và làm trẻ kém tự tin khi trưởng thành, nhất là bé gái.

·         Biến chứng nhiễm trùng huyết làm suy sụp sức khỏe của trẻ, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

·         Biến chứng viêm não, viêm màng não do Thủy đậu tuy hiếm gặp nhưng thường để lại những dư chứng nặng nề như bại não, điếc, chậm phát triển tâm thần, động kinh…gây ra gánh nặng bệnh tật cho gia đình và xã hội.

·         Một số bệnh nhi có thể xuất hiện biến chứng viêm phổi nặng do Thủy đậu, góp phần làm gia tăng tỷ lệ tử vong ở trẻ em.

Phòng bệnh Thủy đậu cho trẻ em lứa tuổi học đường chính là bảo vệ sức khỏe cho những mầm non tương lai của đất nước. Phòng ngừa tạm thời là giúp trẻ nâng cao ý thức tự phòng vệ trước sự tấn công của vi rút Thủy đậu như hạn chế tiếp xúc với người bệnh, giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống tốt. Phòng ngừa chủ động, hiệu quả và an toàn nhất là đưa trẻ từ 12 tháng tuổi đi tiêm ngừa vắc xin Thủy đậu, một vắc xin đã được kiểm chứng là hiệu quả bảo vệ sau tiêm đạt 95% – 97% với độ an toàn gần như tuyệt đối (chỉ khoảng 5% người chủng ngừa bị sốt nhẹ sau tiêm). Vắc xin này hiện có sẵn tại các trung tâm Y tế dự phòng Quận/Huyện và các bệnh viện lớn trong thành phố.

(Theo website BV Nhi đồng 1)
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Tôi làm chuyên viên NCKH tại Trường Đại học Bà Rịa Vũng Tàu. Tôi làm việc với các chủng nấm
Bệnh viêm mũi dị ứng là bệnh thường gặp nhất trong bệnh lý đường hô hấp...
Thưa bác sỹ, Tháng trước (ngày 17/4/2014) con tôi được 18 tháng đến trạm Y tế xa chích ngừa
Hiện nay, trên thế giới có hàng chục loại vắc xin sởi dưới dạng vắc xin...
Năm nay, tôi đã 54 tuổi, hiện là công nhân của nhà máy dệt Thắng Lợi. Tôi bị tai nạn lao động mất
Theo như chị mô tả chị có thể bị thoái hóa khớp. Biểu hiện đau nhức...