Chọn lựa thực phẩm phù hợp cho người bệnh Tăng huyết áp

17:04, 01/07/2014

ThS. BS. Trần Thị Hương Lan

Viện Y Dược học Dân tộc TP.HCM



Khi mắc bệnh tăng huyết áp, việc điều trị khởi đầu bao giờ cũng bắt đầu bằng việc điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt của bệnh nhân, chế độ ăn có vai trò quan trọng trong điều trị tăng huyết áp. Tuy nhiên, việc lựa chọn thực phẩm phù hợp cho người bệnh Tăng huyết áp cũng có vai trò quan trọng giúp người bệnh ổn định tình trạng huyết áp, phòng tránh biến chứng.

Ảnh: giamcan.edu.vn

Những thực phẩm gây hại

* Muối: Người bệnh tăng huyết áp không ăn thức ăn kho mặn, nước chấm mặn, các thực phẩm giàu natri như tôm khô, trứng vịt muối, thịt chà bông…  giảm bớt mặn làm giảm huyết áp 2 - 8 mmHg. Nhu cầu natri hàng ngày ở người lớn khoảng 200mg natri. Bình thường hàng ngày chúng ta ăn 4 - 6g natri tương đương 10 -15g muối. Đối với người huyết áp tăng nên ăn dưới 6g muối/ngày (khoảng dưới 2 muỗng cà phê). Trong thực tế ăn uống hàng ngày, lượng muối hầu như có trong nhiều thức ăn và thức uống nên làm sao để biết chúng ta đã giảm ăn mặn dưới 6g muối mỗi ngày không phải là dễ. Vì vậy cần thực hiện mức độ giảm muối như sau:

+ Giảm nhẹ: loại bớt các thức chấm trên bàn ăn như nước mắm, nước tương, tương, xốt, muối tiêu, bột canh…; hạn chế các thức ăn mặn như tương, chao, mắm các loại dưa, cà, trứng muối, các loại cá khô…, các thức ăn chế biến sẵn như cháo, phở, mì ăn liền, đồ hộp, giò, chả… có thể giảm 3- 5g muối/ngày.

+ Giảm trung bình: cần loại bỏ hoàn toàn các thức ăn mặn và các thức ăn chế biến sẵn… có thể giảm 6 - 10g muối/ngày.

+ Giảm nghiêm ngặt: ngoài việc tuân thủ mức giảm trung bình, trong nấu nướng hoàn toàn không nêm muối, tương, bột ngọt…

*  Chất béo (Lipid): tránh ăn nhiều thức ăn chiên xào, hạn chế chất béo bão hòa có trong thịt mỡ, da, nội tạng động vật, nước xương hầm, bơ thực vật, phomai, tròng đỏ trứng gà, vịt, dầu dừa, dầu cọ…

*  Chất bột đường (Glucid): các loại thực phẩm ngọt như bánh, kẹo, mứt, nước ngọt… Trái cây nhiều ngọt như xoài, mít, nhãn, vải tươi hoặc khô cần ăn kiêng hoặc ăn rất hạn chế. Các loại tinh bột như cơm, bún, phở… là thực phẩm hàng ngày nên ăn với lượng vừa phải, không ăn quá no, nên chia nhiều bữa.

*  Chất đạm (Protid): hạn chế thịt đỏ như thịt bò, cừu, dê, chó làm tăng cholesterol trong máu thúc đẩy tình trạng xơ vữa mạch làm tăng huyết áp.

*  Thức ăn chế biến sẵn: thịt muối, thịt xông khói, lạp xưởng, súc xích vì có tỷ lệ muối cao và chứa chất bảo quản dẫn đến tăng huyết áp và nguy cơ ung thư đại tràng.

*  Các chất kích thích: cà phê, trà, rượu bia, gia vị (ớt, tiêu)… đều là những thưc phẩm ảnh hưởng không nhỏ đối với bệnh lý tăng huyết áp. Các chất kích thích làm hưng phấn thần kinh, bất an, mất ngủ, rối loạn nhịp tim…

 

Những thưc phẩm cần ưu tiên lựa chọn

* Rau xanh và trái cây có chứa nhiều loại vitamin và khoáng tố. Vitamin giúp ích cho việc phòng trị bệnh cao huyết áp bao gồm: vitamin C và E có nhiều trong cam, quýt, bưởi, táo… vitamin C có tác dụng làm giảm cholesterol, tăng tính đàn hồi mạch máu, vitamin E có trong quả bơ, dâu, thanh long, lúa mì… có tác dụng chống oxy hóa mạnh, ngăn ngừa nhiều acid béo không bão hòa, đảm bảo tính hoàn chỉnh của màng tế bào, phòng ngừa chứng xơ cứng động mạch. Các khoáng tố có tác dụng nhất định đối với việc phát sinh tăng huyết áp, bệnh mạch vành, tăng mỡ máu. Kali là một chất có tác dụng làm giảm tác dụng của muối lên thành mạch có trong chuối, dưa hấu, thơm… Rau xanh và trái cây cung cấp lượng chất xơ ngăn ngừa táo bón - đây cũng là bệnh lý thường hay mắc phải trên bệnh nhân tăng huyết áp.

 

* Ngũ cốc thô: lương thực sơ chế như gạo lức, bắp, bobo, yến mạch, bánh mỳ đen… cung cấp lượng chất xơ và các vitamin nhóm B, lượng chất xơ hàng ngày nên đạt trên 15g/ngày. Chất xơ có tác dụng chống táo bón còn có tác dụng giữ lại cholesterol trong lòng ống tiêu hóa, hạn chế sự hấp thu cholesterol vào máu, làm giảm HDL, VLDL, Triglycerid trong máu. Phòng ngừa xơ cứng động mạch, hỗ trợ tiêu hóa làm tăng tiết acid mật. Vitamin nhóm B hỗ trợ quá trình chuyển hóa trong tế bào, đặc biệt là tế bào thần kinh.

* Đạm: đối với đạm động vật nên dùng cá thay thế thịt, cá có chứa nhiều acid béo không bão hòa, giúp giảm cholesterol máu, làm kéo giãn sự tiếp cận tiểu cầu, ức chế hình thành máu đông dự phòng tai biến mạch máu não. Trong cá biển có chứa nhiều omega-3 acid linoleic dễ tiêu hóa, làm tăng tính đàn hồi đối với mao mạch, có tác dụng nhất định phòng ngừa các biến chứng của cao huyết áp. Tốt nhất hàng tuần ăn cá 2 - 3lần. Đạm thực vật có trong thực vật như các loại đậu, đậu nành, nấm…

* Chất béo: chế độ ăn giảm mỡ là tiết giảm cholesterol, nên thay đổi chế độ ăn từ chất béo bão hòa sang chất béo không bão hòa. Dầu ôliu, hướng dương, đậu nành… thay mỡ, dầu dừa, dầu phộng. Thức ăn nướng, hấp thay cho thức ăn chiên, xào… Các sản phẩm từ sữa ít béo hay không béo là nguồn thực phẩm giàu canxi. Các nhà dinh dưỡng khuyên những người bệnh cao huyết áp lựa chọn các loại sữa không kem, sữa chua ít béo hoặc không béo.

Các tin liên quan
Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...