“Hãy biết số huyết áp của bạn” – Những điều cần biết

15:54, 15/05/2015

BS.CKII. Lý Huy Khanh

Bệnh viện Trưng Vương, TP.HCM

Theo số liệu toàn thế giới, chỉ có 50% người tăng huyết áp (THA) thực sự nhận thức rằng họ đã bị tăng huyết áp. Vì vậy, có đến 51.6% người bị tăng huyết áp không biết mình bị THA; 33.9% những người bị THA chưa được điều trị và 63.7% người được điều trị THA nhưng chưa đạt được huyết áp (HA) mục tiêu.

Mỗi năm, kể từ năm 2006 vào ngày 17 tháng 5, Hiệp hội Tăng huyết áp Thế giới đã tổ chức Ngày Tăng huyết  áp thế giới. Trong giai đoạn 5 năm (2013-2018), chủ đề của Ngày tăng huyết áp thế giới là “Biết số huyết áp của bạn” với mục tiêu nâng cao nhận thức về tăng huyết áp ở tất cả người dân trên thế giới. Biết số huyết áp của mình để làm gì?

Ảnh: benh.vn

Số huyết áp để chẩn đoán tăng huyết áp

Hiện nay, có nhiều cách để chẩn đoán tăng huyết áp: đi khám bệnh được đo huyết áp, hoặc đo bằng máy đo huyết áp tự động 24 giờ, tự đo tại nhà.

Để đo huyết áp tại nhà hay tại bệnh viện, hiện nay khuyến khích dùng máy đo huyết áp tự động, băng quấn ở cẳng tay. Để đo huyết áp chính xác, cần:

Nếu người bệnh hút thuốc lá, uống cà phê thì phải cho người bệnh nghỉ ngơi 30 phút trước khi đo huyết áp.

Đi tiểu hết trước khi đo.

Ngồi nghỉ khoảng 5 phút.

Ngồi thoải mái trên một cái ghế có dựa lưng và dựa tay, hai chân thoải mái để xuống sàn nhà, không bắt chéo cẳng chân.

Tư thế đo chuẩn: người được đo huyết áp ngồi ghế tựa, cánh tay duỗi thẳng trên bàn, nếp khuỷu ngang mức với tim. Ngoài ra, có thể đo ở các tư thế nằm, đứng. Đối với người cao tuổi hoặc có bệnh đái tháo đường, nên đo thêm huyết áp tư thế đứng nhằm xác định có hạ huyết áp tư thế hay không.

Không nói chuyện trong khi đo.

Lần đo đầu tiên, cần đo huyết áp ở cả hai cánh tay, tay nào có con số huyết áp cao hơn sẽ dùng để theo dõi huyết áp về sau.

Nên đo huyết áp ít nhất hai lần, mỗi lần cách nhau ít nhất  2 phút. Nếu số đo huyết áp giữa 2 lần đo chênh nhau trên 10mmHg, cần đo lại một vài lần sau khi đã nghỉ trên 5 phút. Giá trị huyết áp ghi nhận là trung bình của hai lần đo cuối cùng.

Khi đo huyết áp tại nhà mà trị số huyết áp ≥ 135/85mmHg: xác định tăng huyết áp. Nếu đo tại phòng khám, trị số huyết áp phải  ≥ 140/90mmHg mới xác định là tăng huyết áp.

Đo huyết áp lưu động 24 giờ nếu: không có sự tương xứng giữa huyết áp đo tại phòng khám và đo tại nhà; huyết áp ở phòng khám bình thường ở những người có tổn thương cơ quan đích không triệu chứng như: siêu âm tim hay đo điện tim có dày thất trái, siêu âm động mạch cảnh có xơ vữa động mạch cảnh, thử nước tiểu có đạm niệu vi lượng, … hoặc có nguy cơ tim mạch toàn bộ cao và một số chỉ định khác mà bác sỹ thấy cần sẽ thảo luận với bệnh nhân.

Ảnh: dungcuytegiadinh.com

Trị số huyết áp để quyết định điều trị

Huyết áp bình thường thay đổi trong ngày, thông thường có hai giai đoạn tăng và tương ứng hai giai đoạn xuống thấp: nhịp sinh lý huyết áp ngày đêm thường có hình ảnh dao động với đỉnh huyết áp cao vào khoảng 9 giờ sáng và 7 giờ tối, hạ xuống nhẹ quanh thời điểm 3 giờ chiều và hạ thấp nhất quanh thời điểm 3 giờ sáng. Tuy nhiên, khi xác định được huyết áp tăng thì phải điều trị để ổn định huyết áp và hạn chế gây tổn thương các cơ quan: não, tim, thận, mạch máu.

Khi chẩn đoán tăng huyết áp, người bị tăng huyết áp được điều trị bằng nhiều biện pháp:

Thay đổi chế độ ăn: ăn giảm muối (5 – 6 gr/ngày); Uống rượu bia vừa phải (80ml rượu mạnh, 600ml bia, 250ml rượu vang); Ăn nhiều rau - trái cây - sản phẩm sữa; Giảm cân: BMI<25 kg/m2, vòng bụng (nam < 90cm, nữ < 80cm); Vận động thể lực đều đặn 5 – 7 ngày/ 1 tuần ít nhất 30 phút/lần; Ngưng thuốc lá)

Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sỹ, sau khi bác sỹ thảo luận với người bệnh.

Lưu ý: mục tiêu điều trị để hạn chế biến chứng và đạt trị số huyết áp là:

Người dưới 80 tuổi: < 140/90 mmHg.

Người có bệnh đái tháo đường và/hoặc bệnh thận mạn với bất kỳ tuổi tác:  < 140/90 mmHg.

Người từ 80 tuổi trở lên: < 150/90 mmHg

Tuy nhiên, một số người bị tăng huyết áp, sau khi được bác sỹ thông báo huyết áp đã ổn định, người bệnh liền đòi ngưng thuốc vì cho rằng bệnh đã hết, hoặc nếu sử dụng thuốc tiếp tục sẽ làm cho huyết áp hạ hơn nữa.

Việc điều trị huyết áp phải tiếp tục duy trì cả thay đổi lối sống và sử dụng thuốc. Tiếp tục sử dụng thuốc để mức huyết áp ổn định, nếu ngưng huốc huyết áp sẽ tăng trở lại cũng như lối sống không đủ để duy trì mức huyết áp.

Khi điều trị huyết áp tốt, sẽ giúp giảm 30 - 40% nguy cơ bị đột quỵ; giảm 20 – 30% nguy cơ bị những sự kiện mạch vành lớn và giảm 30 – 40% nguy cơ chết do bệnh mạch vành.

Như vậy, mỗi người cần biết chỉ số huyết áp của mình, bằng cách theo dõi huyết áp tại nhà, khám tại cơ sở y tế giúp quyết định khi nào cần bắt đầu điều trị. Đồng thời, khi bị tăng huyết áp cần tuân thủ điều trị và theo dõi chỉ số huyết áp giúp điều trị hiệu quả, hạn chế thương tổn do tăng huyết áp gây ra./.

Những chỉ số huyết áp cần lưu ý

Tiêu chuẩn chẩn đoán tăng huyết áp:

 

Huyết áp tâm thu (mmHg)

 

Huyết áp
 tâm trương (mmHg)

Huyết áp đo ở phòng khám

≥ 140

Và/hoặc

≥ 90

Huyết áp lưu động 24 giờ

     

Ban ngày (lúc thức)

≥ 135

Và/hoặc

≥ 85

Ban đêm (lúc ngủ)

≥ 120

Và/hoặc

≥ 70

Trung bình 24 giờ

≥ 130

Và/hoặc

≥ 80

Huyết áp đo tại nhà, tự đo (đo nhiều lần)

≥ 135

Và/hoặc

≥ 85

 

Mức huyết áp giảm khi thay đổi lối sống

 

Huyết áp tâm thu (mmHg)

Huyết áp tâm trương (mmHg)

Kiểm soát chế độ ăn và cân nặng

-6,0

(5 – 20mmHg/10Kg cân nặng)

-4,8

Giảm muối NaCl

-5,4 (2-8 mmHg)

-2,8

Giảm rượu bia

-3,4 (2-4 mmHg)

-3,4

Chế độ ăn DASH

-11,4 (8-14 mmHg)

-5,5

Hoạt động thể lực

-3,1 (4-9 mmHg)

-1,1

Nhiều biện pháp can thiệp

-5,5

-4,5

Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn
Các tin đã đưa ngày
Tư vấn & Hỏi đáp
Cho em hỏi là trong 5 năm vừa qua em có đi chụp hình X-quang rất nhiều lần, cụ thể là 26 lần: 3 lần
Theo quy định, 1 người không được vượt quá 20 mSv mỗi năm. Bạn chụp Xquang...
Em mới xét nghiệm có bị HIV, cho em hỏi là: - Sau này em phải uống thuốc ARV vĩnh viễn, tức là
Em mới xét nghiệm HIV khẳng định dương tính cần phải điều trị thuốc ARV ngay...
Các biểu hiện cảnh báo bệnh tim mạch cần cấp cứu là gì? Cách xử trí?
Đau thắt ngực: bệnh nhân đau ngực dữ dội, cảm giác bị bóp nghẹt trong lồng...
Tôi mới chụp CT mạch vành về. Lúc tiêm thuốc cản quang, tôi thấy có 1 luồng nóng ran
Thuốc cản quang có khả năng gây ra phản ứng thuốc với 3 cấp độ: Cấp...